Zofia Rojek: Dziwki, koks i rekin w formalinie

[2014-07-14 00:50:08]

„Lucky Kunst” to tytuł pierwszej wystawy, której kuratorem był Gregor Muir. Odbyła się w połowie lat 90., w jednej z wynajętych ruder w północno-zachodnim rogu Hoxton Square – wzięli w niej udział Don Brown, James White, Sam Taylor-Wood, Gary Hume oraz Jane i Louise Wilson. Zarówno kurator, jak i artyści nie zdawali sobie sprawy, w jak drastyczny sposób zmienią historię i kanon brytyjskiej sztuki. „Lucky Kunst” to również tytuł autobiograficznej opowieści ówczesnego początkującego kuratora o jego życiu wśród przedstawicieli najbardziej zachwycającego i zbuntowanego środowiska artystycznego ostatniej dekady XX wieku – Young British Artists.

Gregor Muir w latach 90., jak mówiła Tracey Emin, „nie miał nic”. Obecnie pełni funkcję dyrektora londyńskiego Instytutu Sztuki Współczesnej, przez wiele lat pracował również w komercyjnej galerii Hauser & Wirth. Jest znany z tekstów krytycznych i realizacji programów telewizyjnych popularyzujących sztukę współczesną. W 2009 roku wydał książkę opisującą jego życie wśród twórców związanych z ruchem YBA, którą bardzo szybko okrzyknięto wnikliwym portretem przedstawicieli nowego pokolenia twórców. W Polsce książka ukazała się w grudniu 2013 roku nakładem wydawnictwa Karakter.

Swoją opowieść Muir rozpoczyna od rozpaczliwego krzyku zdradzonego 20 – latka, który nagle zderzył się z przykrą rzeczywistością: podczas studiów na Camberwell College of Arts zrozumiał, że w brytyjskim świecie artystycznym nie ma dla niego miejsca. Opisywany przez Muira „proces tworzenia obrazów” frustrował go do tego stopnia, że młody student postanowił przenieść się na wydział tkaniny i zajmować się farbowaniem metrów lnu, a w końcu – przynoszeniem na zaliczenia znalezionych na ulicy „ready-mades” w formie wielkich płacht reklamowych. Autor opisuje, jak z roku na rok poczucie beznadziei przytłaczało go coraz bardziej, co mało bezpośredni związek z restrykcyjną polityką rządu Margaret Thatcher. Jednak w pewnym momencie nastąpił poważny przełom – na jednej z wystaw Muir zetknął się z pracami studentów i świeżych absolwentów konkurencyjnej londyńskiej uczelni artystycznej, Goldsmiths College, min. Damiena Hirsta, Mata Colliashawa, Fiony Rae i Gary’ego Hume’a. Wówczas zrozumiał, że jego sposób widzenia i rozumienia sztuki jest już nad wyraz anachroniczny i „nigdy nie uda mu się zmierzyć z najlepszymi”. „Studiowałem na uczelni artystycznej, lecz nie mogłem liczyć, że zdołam kiedykolwiek stanąć do rywalizacji z tym, co zobaczyłem tamtego dnia. Co mogłem wobec tego zrobić, jak się zaangażować?” – pisał. Po kilku miesiącach autor zrozumiał, że niema dla niego miejsca w zmieniającym się świecie młodej, brytyjskiej sztuki. Postanowił więc, w miarę możliwości, znaleźć się jak najbliżej nowej formacji artystycznej, nazwanej później przez krytyków akronimem YBA.

Od tego momentu autor dokładnie opisuje swoją drogę do aktywnego uczestnictwa w tworzeniu założeń i kształtu ruchu artystycznego. Opisuje swoje pierwsze spotkania z Tracey Emin i Sarah Lucas, stopniowe zyskiwanie sympatii Damiena Hirsta i braci Chapman, a także powolne wypracowywanie swojej pozycji – niezależnego krytyka i kuratora, którą przypieczętowały jego teksty, pisane min. do magazynu Frieze. Muir, oprócz kwestii formalnych, technicznych i kontekstualnych, bardzo dokładnie opisuje swoje emocje związane z funkcjonowaniem wśród łamiących wszelkie konwencje młodych artystów. To jedna z głównych zalet „Lucky Kunst” – dzięki wnikliwym, często wręcz intymnym opisom przeżyć wewnętrznych autora czytelnik zostaje wprowadzony w świat sztuki w głębszy sposób.

Kolejnym, niewątpliwie najciekawszym atutem autobiografii Muira są pisane z niezwykłą lekkością i pełne ironicznego, brytyjskiego humoru dokładne sprawozdania z targów sztuki, wystaw, wernisaży, kolacji, prywatnych spotkań, imprez, rave’ów i wreszcie – ostrych popijaw, które stanowiły jeden z ważniejszych motywów scalających ówczesne środowisko artystyczne. Zabawne, pełne humorystycznych anegdot opisy pijackich ekscesów zarówno samego Muira, jak i poszczególnych twórców przeplatają się z bardzo głębokimi, analitycznymi opisami konkretnych dzieł. Autor podkreśla przede wszystkim ich epokowe znaczenie dla kształtu kanonu brytyjskiej sztuki współczesnej, a także funkcjonowanie na arenie międzynarodowej i odbiór w innych częściach świata. Całość sprawia, że książka stanowi kompleksową, niezwykle silnie nasyconą emocjonalnie charakterystykę lat 90., gdzie ogromne znaczenie odgrywają marzenia i historia życia grupy młodych twórców.

Książka Gregora Muira to również szczegółowy, zbiorowy portret przedstawicieli grupy Young British Artists, pisany z wewnętrznej perspektywy. Stanowi ciekawą alternatywę dla tekstów teoretycznych i licznych sprawozdań, ale również dopełnia ich narrację oraz przedstawia artystów w nowym, pełnym osobistej refleksji świetle. Podkreślenie znaczenia czynników politycznych i gospodarczych, a także wpisanie działalności YBA w szerszy kontekst społeczny sprawiają, że autobiografia Muira to przeglądowy opis nie tylko jednej grupy artystów, ale i całej epoki.

Zofia Rojek



Gregor Muir, Lucky Kunst. Rozkwit i upadek Young British Art, Tytuł oryginału: Lucky Kunst. The Rise and Fall of Young British Art, tłumaczenie: Iwona Sak, liczba stron: 304, wymiary: 150×205, ISBN: 978-83-62376-40-7, Wydawnictwo Karakter, 2013, cena: 49,00 zł.

foto: Wydawnictwo Karakter


drukuj poleć znajomym poprzedni tekst następny tekst zobacz komentarze


lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za pośrednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:


blogi - ostatnie wpisy


co? gdzie? kiedy?

Rekrutacja na Podyplomowe Gender Studies IBL PAN - do 19 października!
Warszawa, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72
do 19 października 2018 roku
Spotkania z kandydatami na prezydenta Warszawy: Andrzej Rozenek
Warszawa, ul. Kopernika 36/40 (OPZZ, II piętro, sala im. Wiadernego)
20 września (czwartek), godz. 16.30
Co po turbokapitaliźmie?
Wrocław, ul. Kołłątaja 31
27 września (czwartek), godz. 17.00
Pokaz filmu "Solidarność według kobiet" w Amsterdamie
Amsterdam, Cinema of the Dam'd, ul. Overtoom 301
29 września (sobota), godz. 19.00
Podpisz apel przeciwko wprowadzeniu klauzuli sumienia w aptekach
https://naszademokracja.pl/petitions/stop-bezprawnemu-ograniczaniu-dostepu-do-antykoncepcji-1
Szukam muzyków, realizatorów dźwięku do wspólnego projektu.
wszędzie
zawsze
Petycja o opodatkowaniu księży
Nowy Lewicowy Vlog
Warszawa
Zapraszamy do współpracy
Polska
cały czas
"Czerwony katechizm" - F. Czacki

Więcej ogłoszeń...


kalendarium

19 września:

1893 - Urodził się Mieczysław Niedziałkowski, działacz PPS, najmłodszy poseł w pierwszym sejmie II RP, 1927-39 redaktor naczelny "Robotnika".

1893 - Nowa Zelandia, jako pierwszy kraj na świecie, przyznała kobietom prawa wyborcze.

1938 - Hiszpania: Początek ciężkich walk XIII Brygady Międzynarodowej nad Ebro.

1946 - Islandia: Amerykańskie wojska okupacyjne opuściły wyspę.

1976 - Szwecja: Po 44 latach nieprzerwanego sprawowania rządów socjaldemokraci (SAP) przegrali wybory parlamentarne.

1982 - Szwecja: Socjaldemokraci powrócili do władzy.

1985 - Zmarł Italo Calvino, jeden z najważniejszych włoskich pisarzy i eseistów XX wieku; 1945-56 dziennikarz komunistycznego dziennika "L'Unita".

1987 - Zmarł Einar Gerhardsen, norweski polityk, trzykrotny premier Norwegii w latach 1945-51, 1955-63 oraz 1963-65, członek Norweskiej Partii Pracy. Stworzył plan odbudowy Norwegii po drugiej wojnie światowej.

1993 - W wyborach parlamentarnych w Polsce SLD uzyskało 20,4% głosów (171 mandatów), PSL - 15,4% (132), UD - 10,6% (74), UP - 7,28% (41).

2004 - Niemcy: Wybory do Landtagu Brandenburgii wygrała SPD przed PDS.


 
Lewica.pl na Facebooku