Nigeria - Oburzenie z powodu uniewinnienia koncernu Shell

Nigeria: Oburzenie z powodu uniewinnienia koncernu Shell

[2010-08-23 18:39:26]

Po trwającym trzy lata śledztwie ONZ niemal całkowicie uniewinniła koncern Royal Dutch Shell za 40 lat zanieczyszczania delty Nigru, przypisując mu odpowiedzialność jedynie za 10 procent z 9 milionów baryłek, które wyrządziły szkody środowisku. Za wyciek pozostałej ropy raport przygotowany dla programu środowiskowego ONZ (UN Environment Programme, ENEP) obwinia sabotażystów i tubylców próbujących kraść cenny surowiec. Koszt raportu - 10 milionów dolarów - pokrył Shell, co wzbudziło podejrzenie, że przygotowujący go pod nadzorem nigeryjskiego rządu stuosobowy zespół kierowany przez Mike’a Cowninga z ONZ, nie był obiektywny. Jednak finansowanie tego rodzaju śledztw przez instytucję, której postawione zostały zarzuty, jest powszechnie przyjętą praktyką.

Ze swoimi 606 polami naftowymi delta Nigru dostarcza 40 procent ropy naftowej importowanej przez USA. Oczekiwana długość życia w wiejskich społecznościach, których połowa nie ma dostępu do czystej wody, spadła na przestrzeni dwóch ostatnich pokoleń dramatycznie i wynosi niewiele ponad 40 lat. Społeczności te przyznają, że kradzież ropy, tzw. bunkrowanie, stała się powszechna w niektórych obszarach Ogonilandu (prowincji w południowo-wschodniej Nigerii), ale twierdzą, że proceder ten ma miejsce od stosunkowo niedawna, a większość zanieczyszczeń zostało spowodowanych przez działania koncernu Shell.

W ubiegłym roku Amnesty International obliczyła, że w minionym półwieczu odpowiednik co najmniej 9 milionów baryłek ropy został rozlany w delcie Nigru, a więc prawie dwukrotnie więcej, niż 5 milionów baryłek, które wyciekło w Zatoce Meksykańskiej w wyniku katastrofy Deepwater Horizon.

Po ogłoszonym 22 sierpnia wyroku oburzenie wyraziły organizacje obrońców środowiska i Nigeryjczycy. Ben Amunwa z grupy Platform z siedzibą w Londynie, kontrolującej poczynania koncernów naftowych, powiedział: Raport UNEP polega na zmyślonych liczbach pochodzących od Shella i niekompletnych danych rządowych. Wiele przedstawicieli ludu Ogoni podejrzewa, że koncentracja raportu na sabotażu i bunkrowaniu zostanie wykorzystane do usprawiedliwienia notorycznych w delcie Nigru wojskowych represji, w wyniku których pokojowi aktywiści, w tym Ken Saro-Wiwa, zostali straceni.

W 1995 roku przywódcy pokojowego powstania przeciwko zanieczyszczeniom powodowanym przez Shell, w tym Ken Saro-Wiwa, zostali powieszeni przez nigeryjskie władze. Obecny wyrok wzbudził gwałtowne emocje członków rodzin ofiar represji sprzed piętnastu lat. Uważają oni, że sprawcą większości z 300 udokumentowanych wycieków w części delty Nigru stanowiącej terytorium Ogonilandu, był Shell. To właśnie przeciwko niszczącej ich ziemię działalności globalnego koncernu protestowali ich bliscy i w obronie miejsca zamieszkania poświęcili życie.

Jak donosi guardian.co.uk, pełny raport zostanie opublikowany w grudniu i prawdopodobnie zostanie w nim zawarte ostrzeżenie przed katastrofą ekologiczną. Wykorzystano w nim ponad tysiąc testów ziemi i wody, a także innych badań i setki konsultacji ze społecznościami. Zebrane dane są pierwszym krokiem w kierunku oczyszczenia środowiska.

Wydobycie ropy naftowej w delcie Nigru rozpoczęto w latach 50. XX wieku, ale zostało zawieszone w latach 90., gdy miały tam miejsce zamieszki. Pola naftowe w Ogonilandzie od tamtej pory nie są eksploatowane.

Jarosław Klebaniuk