Na Scenie Kameralnej Teatru Polskiego we Wrocławiu 17 stycznia wieczorem odbyła się druga edycja "Magla Politycznego". Tym razem prof. Leszek Koczanowicz zaprosił: księdza Andrzeja Lutra, doktora teologii ekumenicznej i wykładowcę Wyższego Seminarium Duchownego w Łowiczu, publicystę "Więzi", "Tygodnika Powszechnego" i "Gazety Wyborczej", Jarosława Makowskiego, filozofa i teologa, dyrektora Instytutu Obywatelskiego PO, oraz dra Cezarego Kościelniaka, filozofa i etyka, adiunkta na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i wykładowcę w Collegium Civitas, autora książki "Nowe krytyki Kościoła". W zastępstwie Lutra, który zaniemógł podczas pogrzebu Krzysztofa Kolbergera, w panelu dyskusyjnym uczestniczył dominikanin ojciec Łukasz Kubiak, wrocławski psychoterapeuta.

Koczanowicz zaczął od nawiązania do wydarzeń wokół krzyża na Krakowskim Przedmieściu, wskazując na niechęć obu stron sporu do hierarchii kościelnej. Stwierdził, że do Polski wkracza indywidualizm i zanika tradycyjna wspólnota, a także, że Kościół jest w trudnej sytuacji, gdyż w demokracji liberalnej jest instytucją jak każda inna. Zwrócił też uwagę na kumulację dyskusji na temat Kościoła w Polsce.

Kubiak wyraził nadzieję na "indywidualizm oświecony wiarą". Wyznał miłość do Jana Pawła II, ale skrytykował go za to, że zostawił episkopat, składający się z biskupów, którzy "zamiast rozeznawać duchowo, myślą politycznie".

Makowski stwierdził, że Kościół sam nie rezygnuje z przywilejów w sferze publicznej. Jeśli są mu odbierane jakieś przywileje, to wbrew jego woli. Jego zdaniem dobrze by zrobiło w Polce 10 proc. protestantów, 5 proc. Żydów, bo Kościół rzymskokatolicki nauczyłby się wtedy pertraktować. Postulował, że Kościół powinien w imię wartości ewangelicznych sam zrezygnować ze swojej dominacji.

Kościelniak dostrzegł zakotwiczenie Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce w koncepcji Stefana Wyszyńskiego, który traktował debatę jako zagrożenie dla jedności wewnętrznej Kościoła. Wskazał też na odcięcie się Kościoła od tradycji intelektualnych innych niż tomistyczne. Wreszcie skrytykował ograniczenia wpływów świeckich w Kościele. Powiedział, że synody są fasadą, a świeccy są najczęściej podstawieni przez biskupów. Wszelkie decyzje personalne, finansowe są podejmowane bez udziału świeckich. Przytoczył też argumenty za istnieniem "kontrolno-panoptykalnego" charakteru władzy w Kościele: kontrolowanie prasy katolickiej, restrykcyjną politykę wydawniczą (wyklęcie jednej z książek psychologicznych). Powiedział też, że narasta krytyka biskupów chronionych przez Jana Pawła II za jego życia (np. w Gnieźnie - Józefa Kowalczyka, z którym papież jeździł na nartach).

Koczanowicz zwrócił uwagę, że Kościół jest korumpowany przez polityków, którzy w zamian za poparcie jest kuszony różnymi koncesjami. Wziął wręcz w obronę Kościół, porównując go do molestowanego seksualnie dziecka.

Kościelniak wskazał na radykalnie fundamentalistycznych publicystów w rodzaju Tomasza Terlikowskiego i Roberta Tekieliego jako na zagrożenie dla Kościoła. Stwierdził natomiast, że nie jest nim Radio Maryja, bo skupia starszych ludzi, zaś ojciec Tadeusz Rydzyk ma wizjonerskie pomysły (np. ewangelizację przez e-learning) i dobrze radzi sobie w kapitalizmie. Według naukowca razem z "Tygodnikiem Powszechnym" stanowi dowód na pluralizm Kościoła. Wykładowca krytycznie odniósł się do sytuacji na wydziałach teologicznych, gdzie rządzą duchowni i prawie nie pracują kobiety. Zwrócił też uwagę, że księża i laikat nie mają dostępu do biskupów.

Kubiak wskazał na słaby i bierny laikat. Podzielił się doświadczeniami z pracy duszpasterskiej. Krytykował bierne wytrzymywanie przez wiernych złego traktowania przez agresywnych i obraźliwych proboszczów.

Makowski powiedział, że Polacy są antyklerykalni, ale nie antychrześcijańscy. Stąd katolicy "prywatyzują wiarę" i wycofują się w swoją prywatność. Wskazał na popieranie in vitro przez wiernych diecezji płockiej i przez katolickie społeczeństwo. Wskazał, że Bronisław Komorowski wygrał pomimo poparcia przez Kościół Jarosława Kaczyńskiego. Przyznał, że stracił nadzieję na reformę kościoła, ale choć ten przeszkadza w religijności, to ludzie i tak wierzą.

Dyskusja na stronie internetowej TPl zapowiadana była jako dotycząca politycznej i społecznej roli Kościoła we współczesnej Polsce (...) jakie są granice zaangażowania Kościoła w politykę, jak rozumieć rozdział Kościoła od państwa oraz jak wygląda Kościół w Polsce na tle Europy i świata. Głosy z sali zwracały uwagę na to, że bardziej istotne od społecznej roli Kościoła są prawdy wiary. Broniły jednak udziału hierarchów w życiu politycznym i ich prawa do niedoskonałości. Niektóre z nich brzmiały bardzo krytycznie wobec gości i radykalnie. Prowadzący z trudem radził sobie z ograniczaniem bardzo rozwlekłych wypowiedzi, a trzeba przyznać, że temat spotkania sprowokował na widowni kilka wystąpień o niewielkiej wartości merytorycznej.

Wszyscy paneliści w którymś momencie dwugodzinnego spotkania wyznawali wiarę w Boga i uwielbienie dla Jana Pawła II. Wszyscy też wyrażali troskę o losy Kościoła. Żaden nie wspomniał słowem o tej większości ludzi w Polsce, której Kościół i religia są mniej lub bardziej obojętne. W dyskusji wszyscy trzej zaproszeni goście przyjmowali ciche założenie o podziale społeczeństwa na duchowieństwo i laikat.